Kennis en vaardigheden een leven lang bijhouden.

De overheid wil dat de deelname aan de arbeidsmarkt verder groeit en dat mensen tot op steeds latere leeftijd blijven werken. Ze vindt het daarom belangrijk dat werkenden hun kennis en vaardigheden bijhouden. Dat blijkt uit het rapport ‘Arbeidsmarkt in kaart: Wel- en niet-werkenden’ van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Maar een leven lang ontwikkelen is niet voor iedereen even toegankelijk. Stichting Lezen en Schrijven vindt het belangrijk dat het leven lang ontwikkelen wel voor iedereen toegankelijk is. Door te blijven werken aan kennis en vaardigheden kan iedereen blijven meedoen in de samenleving. Zeker in deze tijd met Corona is bijscholing en omscholing extra van belang.

Deelname aan leven lang ontwikkelen.

Uit het SCP-rapport blijkt dat laagopgeleide werkenden zich minder vaak scholen dan hoogopgeleiden. In 2017-2018 volgde maar 28 procent van de laagopgeleide werkenden een opleiding of cursus (hoogopgeleiden werknemers ongeveer 50 procent). Het verschil komt onder andere doordat hoogopgeleiden vaker zelf het initiatief nemen tot scholing. Uit eerder onderzoek weten we dat het opleidingsniveau een belangrijke voorspeller is van laaggeletterdheid. Er zijn veel laaggeletterden die een lagere opleiding hebben afgerond en aanzienlijk minder laaggeletterden die een hbo en/of wo opleiding hebben afgerond.  

Daarnaast is er een duidelijk verschil tussen sectoren wat betreft het aantal werkenden dat een opleiding of cursus volgde. Vooral mensen in de handel, horeca, reparatie, landbouw, industrie en transport nemen minder deel aan het leven lang ontwikkelen. Net iets meer dan 1 op de 5 mensen neemt deel aan scholing, blijkt uit het SCP-rapport. Eerder onderzoek van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) en Stichting Lezen en Schrijven wees uit dat juist in deze sectoren procentueel veel mensen laaggeletterd zijn. En dat is zorgelijk. Hierdoor komt de groep op dubbele achterstand: in deze sectoren volgen minder mensen scholing en in deze sectoren zijn procentueel meer laaggeletterden. Zij hebben juist baat bij een leven lang ontwikkelen. Wanneer laaggeletterden - die moeite hebben met lezen, schrijven en/of rekenen - de kans krijgen deze basisvaardigheden te verbeteren, verbeteren zij hun positie op de arbeidsmarkt.  

Belemmering op de arbeidsmarkt.

Het SCP geeft aan dat de ongelijke toegang tot een leven lang ontwikkelen een belemmering is voor economische groei. Het vermindert de kansen van bepaalde groepen, zoals laaggeletterden, op de arbeidsmarkt. Daarbij gaf het SCP al in een eerdere publicatie aan een leven lang ontwikkelen niet altijd op het netvlies staat van groepen die juist een hoger risico hebben op een veranderende arbeidsmarkt. Ook uit de Staat van het Onderwijs 2020 bleek al dat het arbeidsmarktperspectief van vroegtijdige schoolverlaters achterblijft bij dat van gediplomeerden.   

Stichting Lezen en Schrijven vindt dat een leven lang ontwikkelen voor iedereen toegankelijk en aantrekkelijk moet zijn, niet alleen voor hoger opgeleiden. Het is belangrijk dat ook volwassenen die moeite hebben met de basisvaardigheden de kans krijgen om hun opgelopen achterstand in te halen. Stichting Lezen en Schrijven pleit daarom voor specifieke aandacht voor deze groep binnen het leven lang ontwikkelen. Laten we er als samenleving samen voor zorgen dat iedereen zich op zijn eigen niveau een leven lang kan ontwikkelen.